تأکید وزیر آموزش و پرورش بر آغاز حضوری و پرنشاط سال تحصیلی و مدیریت شرایط بهجای تعطیلی مدارس
وزیر آموزش و پرورش در آیین اختتامیه جشنواره کشوری «افقهای نو در تدریس، مهارتآموزی و فناوری» تأکید کرد که برنامه درسی مدارس باید از رویکرد آموزشمحور، حافظهمحور، کتابمحور و معلممحور فاصله گرفته و به سمت برنامهای مهارتمحور، جذاب و متکی بر موقعیتهای تربیتی متنوع حرکت کند؛ بهگونهای که دانشآموز، مدرسه و خانواده در آن نقش فعال داشته باشند.
آمادگی آموزش و پرورش برای آغاز سال تحصیلی حضوری و پرنشاط
به گزارش مرکز اطلاعرسانی و روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش، علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، پیش از ظهر امروز، سهشنبه ۱۰ شهریورماه، در آیین اختتامیه جشنواره کشوری «افقهای نو در تدریس، مهارتآموزی و فناوری» که در اصفهان برگزار شد، ضمن تبریک به برگزیدگان جشنواره و قدردانی از عوامل برگزاری آن اظهار کرد: با توجه به قرار گرفتن در آستانه آغاز سال تحصیلی، آموزش و پرورش با انجام برنامهریزیها و اتخاذ تدابیر لازم آماده است سال تحصیلی جدید را با آرامش، کمترین دغدغه و به شکل حضوری و پرنشاط آغاز کند.
وی با اشاره به اهمیت آغاز سال تحصیلی در کشور گفت: شروع سال تحصیلی از مهمترین رویدادهای ملی به شمار میرود و با آغاز آن، فضای جامعه و خانوادهها نیز دستخوش تغییر میشود. در این مقطع، فصل رشد، شکوفایی، علمآموزی و خردورزی آغاز میشود و از این رو، هرگونه تعلل در این زمینه میتواند خسارتهای جبرانناپذیری به دنبال داشته باشد.
مدیریت شرایط بهجای تعطیلی مدارس
کاظمی با اشاره به ضرورت مدیریت شرایطی مانند آلودگی هوا، ناترازی انرژی، شرایط خاص و بیماریها، بر ضرورت پرهیز از تعطیلی بیرویه مدارس تأکید کرد و گفت: به جای تعطیل کردن مدارس باید شرایط موجود را مدیریت کنیم. در زمان ناترازی باید میزان مصرف را کاهش دهیم و هنگام آلودگی هوا نیز مراقبتها را افزایش دهیم تا جریان آموزش و تربیت دانشآموزان با کمترین میزان اختلال ادامه پیدا کند.
آموزش و پرورش؛ نقطه آغاز پیشرفت کشور
وزیر آموزش و پرورش با تأکید بر جایگاه تعلیم و تربیت در مسیر پیشرفت کشور اظهار کرد: امروز آموزش و پرورش در جایگاه واقعی خود قرار گرفته است و این موضوع حاصل نگاه راهبردی و عمیق رئیسجمهور و حمایت دولت است؛ چراکه رشد و پیشرفت هر کشور از آموزش و پرورش آغاز میشود و سرمایهگذاری در این حوزه، سرمایهگذاری بر مهمترین سرمایه کشور یعنی انسان است.
وی با اشاره به تأکیدات اخیر رهبر معظم انقلاب درباره ضرورت توجه «فرا راهبردی» به فرهنگ و تعلیم و تربیت خاطرنشان کرد: فرهنگ و تعلیم و تربیت باید فراتر از یک موضوع راهبردی مورد توجه قرار گیرد و سایر سیاستها و برنامههای کشور در حوزههای اقتصادی، اجتماعی، امنیتی و سیاسی نیز باید دارای پیوست فرهنگی و تربیتی باشند.
کاظمی ادامه داد: محصول آموزش و پرورش، انسانسازی و تربیت انسان است و این فرایند، مقطعی و نقطهای نیست؛ بلکه فرآیندی بلندمدت است که آثار واقعی آن در یک افق زمانی طولانی نمایان میشود. بنابراین، تصمیمهایی که امروز گرفته میشود باید با نگاه به آینده کشور باشد.
عدالت، کیفیت و هویت؛ سه محور اصلی تحول
وزیر آموزش و پرورش با اشاره به سه سیاست اصلی این وزارتخانه، عدالت، کیفیت و هویت را سه محور اساسی برنامههای تحولی آموزش و پرورش دانست و افزود: در کنار عدالت و هویت، کیفیت نیز از مهمترین موضوعاتی است که باید با نگاهی عمیق و بلندمدت دنبال شود.
وی در پاسخ به این پرسش که «چگونه میتوان به کیفیت واقعی در نظام تعلیم و تربیت دست پیدا کرد؟» گفت: دستیابی به کیفیت صرفاً با افزایش تعداد کلاسها، برگزاری کلاسهای تقویتی یا اجرای برنامههای حمایتی امکانپذیر نیست، بلکه مجموعهای از عوامل باید در کنار یکدیگر قرار گیرند. کیفیت دوره پیشدبستانی، توجه ویژه به دوره ابتدایی، محتوای مناسب، معلم توانمند، فناوری، فضا و امکانات و همچنین پشتیبانی و تأمین منابع، از جمله این عوامل هستند.
تأکید بر پوشش ۱۰۰ درصدی پیشدبستانی
کاظمی با تأکید بر اهمیت دوره ابتدایی تصریح کرد: باید ضریب پوشش دوره پیشدبستانی به ۱۰۰ درصد برسد؛ زیرا زیربنای کیفیت آموزشی در همین دوره شکل میگیرد.
وی افزود: در دوره اول ابتدایی نیز باید بیشترین میزان سرمایهگذاری و برنامهریزی انجام شود، چراکه شخصیت، فرهنگ، سواد، علاقه و استعداد دانشآموز در همین سالهای ابتدایی شکل میگیرد.
وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه در دوره اول ابتدایی نباید هیچ دانشآموزی از سطح «خوب» پایینتر باشد، گفت: این شاخص باید مبنای هدفگذاری و ارزیابی عملکرد معاونان آموزش ابتدایی و مدیران مدارس قرار گیرد تا مسیر دستیابی به کیفیت آموزشی به صورت دقیق دنبال شود.
دانشآموز باید در فرایند یادگیری کنشگر باشد
کاظمی محتوای آموزشی، برنامه درسی یکپارچه، مهارتمحوری و رویکردهای تربیتی را از دیگر مؤلفههای کیفیت دانست و اظهار کرد: دانشآموز باید در فرایند یادگیری، فعال و کنشگر باشد و نمیتوان با قرار دادن او در یک کلاس خشک و منفعل، انتظار داشت یادگیری عمیق و ماندگار شکل بگیرد.
وی افزود: لازم است چیدمان کلاس و ساختار یادگیری تغییر کند و محیطی مثبت و فعال برای یادگیری دانشآموزان ایجاد شود.
معلم توانمند، محور تحول کیفیت آموزشی
وزیر آموزش و پرورش، معلم توانمند را یکی دیگر از عوامل اصلی تحول دانست و گفت: معلم باید از دانش، بینش، مهارت و انگیزه لازم برخوردار باشد. همه این مؤلفهها باید در کنار یکدیگر حرکت کنند؛ چراکه آموزش و پرورش برای تحول در کیفیت آموزشی به معلمانی توانمند و باانگیزه نیاز دارد که بتوانند نقش اصلی خود را در این مسیر ایفا کنند.
فناوری؛ ابزار مهم تحول در آموزش
کاظمی همچنین فناوری را یکی از ابزارهای مهم تحول و ارتقای کیفیت دانست و افزود: با روشهای سنتی نمیتوان به کیفیت مورد نیاز آینده دست پیدا کرد. از این رو باید رویکرد فناورپایه و هوشمند و استفاده از فناوریهای نوظهور و دستاوردهای روز دنیا در نظام تعلیم و تربیت مورد توجه قرار گیرد.
جشنواره «افقهای نو»؛ بستری برای خلاقیت و تجربهآموزی معلمان
وزیر آموزش و پرورش جشنوارههایی مانند «افقهای نو» را میدان بروز خلاقیت و نوآوری معلمان عنوان کرد و گفت: این جشنوارهها فرصت مناسبی برای تجربهگردانی، همآموزی و بهاشتراکگذاری تجربههای موفق معلمان فراهم میکنند.
کاظمی تأکید کرد: اجتماعات یادگیری معلمان باید به صورت هدفمند سازماندهی شود تا تجربهها و محتوای تولیدشده مورد ارزیابی قرار گرفته و در اختیار سایر معلمان نیز قرار گیرد.
تحول در برنامه درسی؛ مهمترین برنامه تحولی آموزش و پرورش
وی مهمترین برنامه تحولی آموزش و پرورش را تحول در برنامه درسی عنوان کرد و گفت: حتی اگر بودجه آموزش و پرورش هزار برابر شود و بهترین امکانات و بهترین معلمان را نیز در اختیار داشته باشیم، اما ریل برنامه درسی تغییر نکند، تحول واقعی در آموزش و پرورش محقق نخواهد شد.
کاظمی افزود: برنامه درسی مدرسهای باید از یک برنامه آموزشمحور، خشک، حافظهمحور، کتابمحور و معلممحور فاصله گرفته و به برنامهای مهارتمحور، جذاب و برخوردار از موقعیتهای تربیتی متعدد تبدیل شود؛ برنامهای که در آن دانشآموز، مدرسه و خانواده نقش فعال داشته باشند.
برنامه درسی مدرسهای فراتر از کتاب درسی است
وزیر آموزش و پرورش با تأکید بر اینکه برنامه درسی مدرسهای صرفاً به کتاب درسی محدود نمیشود، خاطرنشان کرد: زمان، محتوا، جذابیت برنامه، فناوریهای موجود، مهارتمحوری، کنشگری دانشآموز، دانشآموزمحوری، نقش معلم، موقعیتهای تربیتی، یکپارچگی برنامه، شیوههای ارزشیابی و روشهای تدریس، همگی از اجزای برنامه درسی هستند و باید به صورت یک مجموعه در کنار یکدیگر دیده شوند.
وی با اشاره به طراحی برنامه درسی مدرسهای جدید اظهار کرد: این برنامه با همکاری سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی و معاونتهای آموزشی در حال طراحی و اجراست و اقدامی بسیار بزرگ و تحولآفرین محسوب میشود؛ اقدامی که تحقق آن نیازمند همراهی همه بخشهای آموزش و پرورش، استانها، مناطق، مدیران مدارس، معلمان و راهبران آموزشی است.
برنامه درسی؛ گفتمان اصلی استانها
کاظمی گفت: انتظار داریم از این پس «برنامه درسی» به گفتمان اصلی در استانها تبدیل شود و راهبران آموزشی با حضور در مدارس، نحوه اجرای برنامه درسی را بر اساس شاخصهایی همچون مهارتمحوری، استعدادپروری، جذابیت، موقعیتهای تربیتی و میزان کنشگری دانشآموزان بررسی و ارزیابی کنند.
تحول در ساختار و حکمرانی آموزشی
وزیر آموزش و پرورش همچنین از برنامههای دیگر تحولی این وزارتخانه خبر داد و گفت: تحول در ساختار نظام آموزشی، ساختار سازمانی آموزش و پرورش، فناوریهای کلاس درس و حکمرانی آموزشی از دیگر برنامههای تحولی است که باید دنبال شود.
وی افزود: ساختار نظام آموزشی باید یکپارچهتر شود و در دوره متوسطه دوم نیز لازم است به سمت ساختاری منطقیتر و متناسب با نیازهای واقعی جامعه حرکت کنیم.
افزایش اختیار مدارس و مناطق
کاظمی با تأکید بر ضرورت افزایش اختیار مدارس و مناطق اظهار کرد: باید بخشی از اختیارات به مدیران مدارس و مدیران مناطق واگذار شود تا تصمیمگیریها متناسب با اقتضائات هر مدرسه و منطقه انجام گیرد و از یک حکمرانی متمرکز و آسیبزا فاصله بگیریم.
تأکید بر تداوم مسیر تحول در آموزش و پرورش
وزیر آموزش و پرورش در پایان ضمن قدردانی از استاندار اصفهان، مدیرکل آموزش و پرورش استان اصفهان و عوامل اجرایی جشنواره «افقهای نو» گفت: این برنامه آغاز یک مسیر مهم است و امیدواریم در ادامه، برنامه درسی و تحول در این حوزه به گفتمان اصلی استانها تبدیل شود.
وی افزود: با حضور در مدارس، ارزیابی دقیق و اصلاح مستمر میتوان زمینه تحقق تحول واقعی در نظام تعلیم و تربیت را فراهم کرد.